معرفی بورس کالا

آشنایی با بورس کالا

 

 بورس‌های کالا و ابزارهای نوین مالی مورد استفاده در آنها را می توان آخرین زنجیره از فرآیند گسترش و توسعه بازارها دانست که در پاسخ به نیاز اقتصاد به افزایش شفافیت و اطلاع رسانی، مدیریت ریسک ناشی از نوسان قیمت،سازماندهی بازارها در جهت ارتقاء کارایی و به بیان خلاصه کاهش هزینه‌های مبادله، ظهور یافته اند.فعالیت بورس کالا در ایران از شهریور سال 1382 با تاسیس بورس فلزات آغاز شده و با توسعه حوزه فعالیت هم اکنون با نام شرکت بورس کالای ایران محصولات بیش از 90 شرکت داخلی و 40 شرکت خارجی را در بخش کالاهای صنعتی (فلزات و سیمان)، پتروشیمی، کشاورزی و قراردادهای آتی کالا پذیرفته و مورد معامله قرار می دهد.

مزایای بورس کالا

 

معاملات در بورس کالا متشکل و سازمان یافته، قانونمند، قابل نظارت، شفاف، عادلانه، رقابتی و کم هزینه است. در بورس امکان پوشش ریسک، توزیع و انتقال ریسک وجود دارد. در بورس کیفیت  و کمیت کالا و مبلغ معامله و مدت معامله تضمین شده است.کشف قیمت در بورس کالا از طریق حراج حضوری و بصورت شفاف صورت گرفته و با حذف رانت باعث فسادزدایی از بازار معاملات می گردد.پذیرش کالا جهت فروش در بورس کالا منوط به داشتن استانداردهای اجباری برای آن کالا می باشد و از این راه کیفیت کالا در بورس تضمین می گردد.در بورس مبداء کالا مشخص و تضمین شده است.در مقایسه با تشریفات مناقصات و مزایدات سرعت انجام معاملات در بورس بسیار بالاتر بوده و جریان معاملات از امنیت کامل برخوردار است.در صورت بروز اختلاف میان طرفین معامله بورس دارای مراجع اختصاصی بررسی و رسیدگی به دعاوی بوده و سرعت رسیدگی به دعاوی مطرح شده در مقایسه با دادگاه های عادی بالاتراست.

انواع معاملات

 

نقدی (Spot) : در این نوع معامله خریدار می بایست حداکثر تا 3 روز کاری پس از عقد معامله به تعهدات خود عمل نموده و قراداد را تسویه نماید. فروشنده نیز موظف است حداکثر تا 3 روز کاری پس از تسویه قرارداد کالای مورد معامله را آماده تحویل به خریدار نماید.درصورتیکه هر یک از طرفین از تعهدات خود نکول نمایند،با هدف جبران خسارت طرف مقابل، برابر مقررات و آئین نامه‌های بورس مشمول پرداخت جرائم مربوطه خواهند شد.

سلف (Forward): قراردادی است که برای خرید یا فروش یک کالا و تحویل آن در زمان مشخص در آینده و با قیمت معین منعقد می شود و تمام بهای آن هنگام معامله بصورت نقدی و یا اعتباراسنادی پرداخت می شود.

نسیه (Credit): قراردادی است که کالا توسط فروشنده بصورت فوری تحویل شده و بهای آن در تاریخ سررسید در آینده توسط خریدار پرداخت می شود.

دریافت کد معاملاتی در بورس کالا

 

الف – فرم درخواست كد مشتري تكميل شده كه به تأييد كارگزار رسيده است 

ب – كپي اساسنامه شركت

ج – كپي روزنامه رسمي آخرين تغييرات شركت

د-  کد اقتصادی و شناسه ملی شرکت

ه - اظهارنامه مالیاتی آخرین دوره مالی

و – صور تهای مالی آخرين دوره مالی شركت به همراه آخرين گزارش حسابرس و بازرس قانونی 

ز – كپی شناسنامه اعضای هيأت مديره و مديرعامل شركت 

ح-ساير مدارك، مجوزها و مستندات مثبته در خصوص فعاليت مشتري در حوزه های مرتبط با كالاهاي پذيرفته شده حسب مصوبات؛"كميته پذيرش مشتری" كه طبق اين ضوابط در بورس تشكيل می گردد.

بورس براساس مستندات فوق اقدام به ايجاد كد معاملاتي می‌نمايد.كدهای معاملاتی صادره شامل انواع زير می باشد:

كد معاملاتی عام: كد معاملاتي است كه جهت خريد و فروش كالا يا گروه كالايي خاصي ايجاد نشده و دارنده آن مجاز است به شرط عدم وجودمحدوديت اعلامی جهت خريد كالا يا گروه كالايی خاصی در بورس، اقدام به خريد كليه كالاهای پذيرفته شده در بورس نمايد.

 كد معاملاتي خاص گروه كالا: كد معاملاتی است كه جهت خريد و فروش يك گروه كالای خاص ايجاد شده و دارنده آن مجاز است به شرط عدم وجود محدودیت اعلامی جهت خريد يك كالای خاص، از كليه كالاهای پذيرفته شده آن گروه كالايی نيز خريد نمايد.

 كد معاملاتي خاص كالا: كد معاملاتی است كه جهت خريد يك يا چند كالای خاص ايجاد شده و دارنده آن مجاز است كالا يا كالاهای خاص را نيز خريد نمايد.

بورس برای كليه اشخاص حقوقي كه فرم درخواست اخذ كد و مستندات مربوطه را ارائه می نمايند، كد عام ايجادمی‌نماید.

 جهت صدور "كد معاملاتي خاص گروه كالا" و "كد معاملاتي خاص كالا"، درخواست مشتری به همراه مستندات ارائه شده توسط بورس به  " كميتة پذيرش مشتری" ارجاع و پس از تصويب كميته كد مورد نظر صادر می گردد. زمان رسيدگی به درخواست‌های مشتريان توسط"  كميته پذيرش مشتری" حداكثر 15 روز كاری خواهد بود.

ضوابط اجرايی "كميته پذيرش مشتری" از جمله تعداد و تركيب اعضاء، نحوه تشكيل، رسميت يافتن، اتخاذ تصميم و مدارك و مستندات مورد نياز كميته به تصويب هيأت مديره بورس خواهد رسيد.كميته پذيرش مشتری مي‌تواند براي كدهای معاملاتی خاص سقف خريد ساليانه تعيين نمايد، در اينصورت سقف خريد كد مذكور طي يكسال نمی تواند از ميزان تعيين شده توسط كميته بيشتر گردد.بورس موظف است محدوديت مذكور را در سامانه معاملاتی خود اعمال و رعايت آن را كنترل نمايد.بورس براساس سوابق معاملاتی خريداران و نحوه ايفاي تعهدات و ارزش معاملات نكول شده ايشان می تواند محدوديت يا ممنوعیت‌هایی برروي كدهای معاملاتی اعمال نمايد. نحوه و شرايط ايجاد محدوديت يا ممنوعيت موضوع اين تبصره طبق ضوابطی است كه به تصويب هيأت مديره بورس می رسد.